Tăng thuế xăng dầu - nắm người có tóc

.

Tăng thuế xăng dầu - nắm người có tóc

Trịnh Hoàng - Quang Huân

Việc tiếp tục đặt gánh nặng thuế lên xăng dầu, sẽ làm tăng chi phí đầu vào cho doanh nghiệp cũng như ảnh hưởng đến đời sống người dân. Ảnh: THÀNH HOA

(TBKTSG) - Mới đây, Bộ Tài chính công bố dự thảo về Biểu thuế bảo vệ môi trường (BVMT) để lấy ý kiến đóng góp trước khi trình Chính phủ thông qua để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó có nội dung đề xuất tăng kịch khung thuế BVMT đối với các mặt hàng xăng dầu (từ 3.000 lên 4.000 đồng/lít).

Việc tăng thuế BVMT với xăng dầu được Bộ Tài chính cho rằng sẽ góp phần hạn chế việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm môi trường, đồng thời tăng nguồn thu ngân sách cho Nhà nước trong quá trình cắt giảm dần thuế nhập khẩu theo các cam kết quốc tế. Tuy nhiên, dự thảo mới này đang gặp phải sự phản đối của các bộ, ngành, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân.

Bộ Tài chính: dư địa thu thuế từ xăng dầu còn lớn

Theo Bộ Tài chính, việc tăng thuế BVMT đối với xăng dầu nhằm hướng đến hai mục tiêu: thứ nhất, việc tăng thuế nhằm khuyến khích việc sản xuất và sử dụng xăng, dầu sinh học, góp phần hạn chế việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm môi trường; thứ hai, việc tăng thuế sẽ giúp đảm bảo lợi ích quốc gia trong điều kiện hội nhập sâu khi thực hiện cắt giảm dần thuế nhập khẩu theo các cam kết quốc tế. Trong đó, mục tiêu thứ hai được xem là mục tiêu chính của việc điều chỉnh thuế lần này.

Tính toán của Bộ Tài chính dựa trên việc giá bán lẻ xăng dầu và tỷ lệ thuế trên giá cơ sở (gồm: thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế BVMT, thuế giá trị gia tăng) của Việt Nam đang ở mức thấp so với các nước trong khu vực.

Bộ Tài chính dẫn chứng bảng xếp hạng của trang web Global Petrol Prices cho thấy trong 170 nước thì giá xăng dầu của Việt Nam đứng thứ 44 từ thấp đến cao, nghĩa là có 126 nước có giá bán lẻ xăng dầu cao hơn Việt Nam, trong đó Philippines đứng thứ 60, Campuchia đứng thứ 61, Thái Lan đứng thứ 82, Lào đứng thứ 93. Bên cạnh đó, tỷ lệ thuế trên giá xăng cơ sở của Việt Nam đang ở mức thấp (37,49%) so với nhiều nước/vùng lãnh thổ trong khu vực như Hàn Quốc (70,3%), Campuchia (40%), Lào (56%), Philippines (62%), Hồng Kông (83%), Thái Lan (67%).

Trên thế giới, nguồn thu từ nhóm thuế BVMT chiếm khoảng 5% GDP và dao động từ 3-13 GDP tùy thuộc vào từng quốc gia. Trong khi đó, tại Việt Nam, nguồn thu từ thuế BVMT chiếm từ 0,34-0,97% GDP và 1,36-4,27% tổng thu ngân sách trong giai đoạn 2012-2017, theo tờ trình của Bộ Tài chính.

Do đó, trong dự thảo về Biểu thuế BVMT mới, Bộ Tài chính dự định sẽ tăng nguồn thu thuế BVMT từ xăng dầu để bổ sung cho ngân sách. Theo ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính, việc tăng thuế BVMT dự kiến sẽ giúp ngân sách tăng thu khoảng gần 15.700 tỉ đồng, trong đó riêng thu thuế BVMT từ xăng là gần 8.000 tỉ đồng.

Chính sách thuế mới khó đạt được kết quả như kỳ vọng

Dự thảo này của Bộ Tài chính đã gặp phải sự phản đối từ nhiều phía do khó tạo ra được hiệu quả như kỳ vọng, thậm chí còn gây ảnh hưởng nhiều mặt đến doanh nghiệp và người dân.

Một mặt, đối với cân đối ngân sách hiện nay, các khoản thu ngân sách từ xăng dầu bao gồm thuế BVMT, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng đã chiếm gần 10% ngân sách. Do đó, việc tiếp tục đặt gánh nặng thuế lên xăng dầu, sẽ làm tăng chi phí đầu vào cho doanh nghiệp cũng như ảnh hưởng đến đời sống người dân. Điều này vô hình trung sẽ làm giảm hiệu quả thu ngân sách do sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách từ doanh nghiệp và người dân, trong khi đây đang là nguồn thu chính cho ngân sách nhà nước.

Mặt khác, trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, việc tăng thuế đối với xăng dầu cũng khó đạt được hiệu quả giảm ô nhiễm môi trường.

Trên thế giới, kết cấu của thuế BVMT được cấu thành từ thuế nguyên, nhiên liệu (đánh vào các loại nguyên, nhiên liệu khi sử dụng tạo ra khí CO2); thuế môi trường (đánh vào các hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra chất thải độc hại đến môi trường), thuế phương tiện (đánh vào các phương tiện thải ra CO2 trong quá trình lưu thông) cùng một số loại phí khác (phí rác thải, phí khai thác khoáng sản...).

Tại Việt Nam, nguồn thu thuế BVMT chủ yếu đến từ thuế nguyên, nhiên liệu mà cụ thể là thuế xăng dầu, chiếm khoảng 90% nguồn thu thuế BVMT. Do đó việc tiếp tục đặt gánh nặng thuế lên xăng dầu nhìn chung sẽ không có nhiều tác động trong việc giảm lượng phát thải.

Không thể lấy lý do bù thu ngân sách để tăng thuế

Thuế BVMT được sử dụng với hai mục đích chính là giảm thiểu hành vi gây ô nhiễm môi trường và tăng nguồn thu cho ngân sách phục vụ cho hoạt động bảo vệ môi trường. Tuy nhiên điều chỉnh thuế BVMT lần này không đi kèm với bất kỳ chiến lược bảo vệ môi trường nào mà chỉ tập trung vào việc bù thu ngân sách nói chung trong bối cảnh thuế nhập khẩu xăng dầu đã và đang giảm theo các hiệp định thương mại tự do đã ký kết.

Chính vì vậy, nội dung dự thảo nói trên của Bộ Tài chính chưa thực hiện được đúng tinh thần của Luật Thuế BVMT. Đồng thời, dự thảo cũng chưa đánh giá được tác động của việc tăng thuế tới doanh nghiệp và xã hội, do đó chưa tạo được sự đồng thuận trong các bộ, ngành, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân.

Thu ngân sách từ doanh nghiệp và người dân chiếm trên 60%

Theo dự toán thu ngân sách 2017 của Bộ Tài chính, nguồn thu từ doanh nghiệp (thuế thu nhập doanh nghiệp và các loại thuế, phí, lợi tức khác) và người dân (thuế thu nhập cá nhân) chiếm 62,9% thu ngân sách. Trong khi nguồn thu từ thuế BVMT chiếm 3,7% nguồn thu ngân sách, chủ yếu đến từ thuế BVMT đối với xăng dầu.

 

Nguồn: www.thesaigontimes.vn